Εκτύπωση

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΠΑΜΠΗ ΚΥΡΙΤΣΗ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

 

Εισήγηση Πάμπη Κυρίτση,

Γενικού Γραμματέα ΠΕΟ

Στο Συνέδριο του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου “ Διοίκηση, Δημοκρατία, Λογοδοσία ”

Με Θέμα “Δημοκρατία στην Εργασία”

12 Φεβρουαρίου 2010, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου

 

Τα ζητήματα που σχετίζονται με τη δημοκρατία και την εργασία, αφορούν άμεσα τους εργαζόμενους και ως τέτοια είχαν πάντα ξεχωριστή σπουδαιότητα και σημασία για το Συνδικαλιστικό Κίνημα.

 

 

Ειδικότερα αυτές τις ημέρες το θέμα της εργασίας γίνεται εξαιρετικά επίκαιρο και αποκτά ιδιαίτερη αξία, λόγω της χρονικής συγκυρίας που συμπίπτει με το ξέσπασμα και την επέκταση της σφοδρότερης οικονομικής κρίσης που γνώρισε η ανθρωπότητα την μεταπολεμική περίοδο.

 

 

Η πιο σκληρή έκφραση της παγκόσμιας κρίσης, αντικατοπτρίζεται στην αυξημένη ανεργία, την απώλεια δηλαδή του αγαθού της εργασίας. Σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε πριν 2 εβδομάδες ο Διεθνής Οργανισμός Εργασίας (ILO) στην τελευταία ετήσια έκθεση του «Global Employment Trends” ο αριθμός των ανέργων αυξήθηκε κατά 34 εκατομμύρια από το 2007, όταν άρχισε η παγκόσμια οικονομική κρίση να εκδηλώνεται, ενώ 1,5 δις θέσεις εργασίας κινδυνεύουν να χαθούν το 2009, αριθμός που είναι αυξημένος κατά 110 εκ. σε σχέση με το 2008. 

 

 

Γενεσιουργός αιτία της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης είναι το καπιταλιστικό κοινωνικό σύστημα και το νεοφιλελεύθερο μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης. Ο καπιταλισμός έχει τις κρίσεις σύμφυτες διότι κυριαρχείται από μια μεγάλη αντίφαση. Όλοι εργάζονται και συνεισφέρουν, λίγοι όμως καρπώνονται και συσσωρεύουν. Το αόρατο χέρι της αγοράς που θα ρύθμιζε και θα εξισορροπούσε τα πάντα  μέσα από τον λεγόμενο ανόθευτο ανταγωνισμό, αποδεικνύεται για μια ακόμα φορά παραμύθι.  Η πραγματική ρύθμιση της αγοράς είναι οι περιοδικές κρίσεις του καπιταλισμού. Το  τίμημα αυτής της ρύθμισης, είναι εκατομμύρια άνθρωποι να χάνουν ξαφνικά τη δουλειά τους, να καταρρέουν τα ταμεία τους, πολλοί να χάνουν τα σπίτια τους ως προϋπόθεση για  να επανέλθει το σύστημα στην ισορροπία του.

 

Θα ήταν επομένως αυταπάτη για τους εργαζόμενους να πιστεύουν πραγματικά ότι, μέσα στις συνθήκες του καπιταλισμού και του σκληρού νεοφιλελευθερισμού,   μπορεί να θεμελιωθούν αληθινές και γνήσιες  δημοκρατικές σχέσεις μεταξύ του κεφαλαίου και της εργασίας.

 

Ο καπιταλισμός είναι  ιεραρχικό σύστημα, όπου ο κάτοχος του κεφαλαίου (είτε ένας είτε πολλοί με την μορφή του μετόχου) είναι και ο κυρίαρχος. 

 

Όσο ο στόχος και το  απόλυτο μέτρο της παραγωγικής διαδικασίας είναι η  πραγματοποίηση του μεγαλύτερου δυνατού κέρδους, η σχέση μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας δεν μπορεί ποτέ να εκδημοκρατικοποηθεί πλήρως.  Σ’ αυτή τη σχέση ο εργαζόμενος παράγει μεν, αλλά συνήθως παραμένει αποξενωμένος από το αποτέλεσμα της εργασίας του.  Εργάζεται σε άλλον, παράγει για άλλον και ελπίζει μόνο σε μια ικανοποιητική αντιμισθία, χωρίς όμως να μπορεί να ταυτιστεί πνευματικά και ψυχικά,  με ότι ο ίδιος δημιουργεί με την εργασία του.  Η εργασία είναι δική του.  Όχι όμως και το αποτέλεσμα της. 

 

Κάνω αυτές τις διαπιστώσεις ως εισαγωγή, για να τονίσω ότι κατά την άποψη μου, υπάρχουν αντικειμενικά όρια, στο μέχρι που μπορεί να πάει η δημοκρατία στην εργασία μέσα στο σημερινό νεοφιλελεύθερο μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης αφού πεμπτουσία της λειτουργίας του είναι τελικά οι νόμοι της ζούγκλας.

 

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι στις σημερινές συνθήκες, δεν υπάρχουν δυνατότητες και περιθώρια ουσιαστικής βελτίωσης και  ενίσχυσης της δημοκρατίας στη διαδικασία της παραγωγής.  Κάθε άλλο. Κάθε βήμα όμως μπροστά, προϋποθέτει τον οργανωμένο αγώνα των εργαζομένων.  Για αυτό και ο αγώνας για  εκδημοκρατισμό της παραγωγικής διαδικασίας, παραμένει πάντα στις προτεραιότητες του Συνδικαλιστικού Κινήματος. 

 

Στον αγώνα  για διεύρυνση της δημοκρατίας στην εργασία, κυρίαρχος  στόχος είναι η επικράτηση υγιών εργασιακών σχέσεων.

 

 

Χρειάζεται δηλαδή η οργάνωση των εργασιακών σχέσεων να στηρίζεται  στον θεσμό της ελεύθερης συλλογικής διαπραγμάτευσης και της σύναψης συλλογικών συμβάσεων.  Οι συλλογικές συμβάσεις μπορούν να  εξισορροπήσουν σε σημαντικό βαθμό τα συγκρουόμενα συμφέροντα μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας  μέσα από ένα δημοκρατικό τρόπο. Μέσα από την συλλογική διαπραγμάτευση και την σύναψη συλλογικής σύμβασης οι εργαζόμενοι βελτιώνουν  αισθητά την διαπραγματευτική τους θέση ώστε να  προστατεύονται από αυθαιρεσίες και εκμετάλλευση.  Γι’ αυτό οι εργοδότες,  συνήθως επιδιώκουν να έχουν να διαπραγματευτούν με τον εργαζόμενο ως μονάδα και όχι ως σύνολο.

 

 

Σε αντιδιαστολή με το θεσμό των Συλλογικών Συμβάσεων που είναι δημοκρατικό και εξισορροπητικό στοιχείο, έντονα αυταρχικό και αντιδημοκρατικό στοιχείο είναι η λεγόμενη ¨ευελιξία¨ στην εργασία,  τα προσωπικά συμβόλαια και γενικά οι αρρύθμιστες μορφές εργασίας. Αυτές οι μορφές πρόδηλα διαταράσσουν την ισορροπία των συμφερόντων, ισχυροποιούν την εργοδοτική πλευρά και αποδυναμώνουν τους εργαζόμενους, με αποτέλεσμα να έχουμε φαινόμενα ασυδοσίας και αυταρχισμού.     

 

 

Ένα άλλο ζήτημα που μπορεί να συμβάλλει στον εκδημοκρατισμό της εργασίας είναι η αυξημένη συμμετοχή των εργαζομένων στις διαδικασίες διαχείρισης της επιχείρησης.

 

 

Η αυξημένη συμμετοχή των εργαζομένων στην διαχείριση της παραγωγικής διαδικασία, μπορεί να αποτελέσει ένα μέσο αντιμετώπισης εναντίον του αισθήματος της αποξένωσης των εργαζομένων, οι οποίοι τις περισσότερες φορές νιώθουν αποκομμένοι τόσο από την διαδικασία αποφάσεων στο χώρο εργασίας όσο και από το αποτέλεσμα της παραγωγικής διαδικασίας. 

 

 

Η άποψη ότι μια ουσιαστική συμμετοχή των εργαζομένων σε διάφορες επιτροπές που συστήνονται στην επιχείρηση, συμβάλλει στην διεύρυνση της δημοκρατίας στην εργασία, είναι κατά βάση σωστή.

 

 

Από την άλλη πλευρά βέβαια οι εργαζόμενοι χρειάζεται να είναι ιδιαίτερα προσεχτικοί.  Η αυξημένη συμμετοχή μερικές φορές μπορεί να αποδεικνύεται παγίδα για τους εργαζομένους.  Ο  κίνδυνος η εργοδοτική πλευρά να χρησιμοποιεί την συμμετοχή των εργαζομένων ως μέσο χειραγώγησης τους και ως μέσο υποβάθμισης της διεκδικητικής τους διάθεσης είναι κάτι περισσότερο από υπαρκτός.

 

 

Αναμφισβήτητα πολύ θετικό στοιχείο που συμβάλλει στον εκδημοκρατισμό της εργασίας είναι η συμμετοχή και η εμπλοκή των εργαζομένων στα θέματα που αφορούν στην ασφάλεια και την υγεία τους.  Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στην νομοθεσία που σήμερα ισχύει στην χώρα μας στα θέματα ασφάλειας και υγείας,  που υποχρεώνει τους εργοδότες να συστήνουν επιτροπές ασφάλειας και υγείας μέσα στις επιχειρήσεις και καθορίζει τον τρόπο και τον βαθμό συμμετοχής των εργαζομένων σε αυτές τις επιτροπές. Είναι μια σημαντική κατάκτηση αυτός ο νόμος και οφείλουμε να κάνουμε ότι είναι δυνατό για να εφαρμόζεται στην πράξη.

 

 

Το Συνδικαλιστικό Κίνημα της Κύπρου  και ιδιαίτερα η ΠΕΟ αισθάνεται  περήφανη επειδή με τους αγώνες της και την επιμονή της, πέτυχε να λειτουργούν σήμερα στην Κύπρο διάφορες επιτροπές μέσα στις  επιχειρήσεις με αυξημένη και ουσιαστική συμμετοχή των εργαζομένων,  όπως π.χ. για τη διαχείριση των ταμείων Προνοίας, ή   για  θέματα ευημερίας των εργαζομένων.

 

 

Τέλος, το τεράστιο ζήτημα της εργασίας χωρίς διακρίσεις  και της ίσης αμοιβής μεταξύ αντρών και γυναικών αποτελεί επίσης ένα μεγάλο πεδίο που έχει να κάνει άμεσα με την σχέση δημοκρατίας και εργασίας. Ο τερματισμός κάθε λογής διάκρισης λόγω φύλου, καταγωγής, θρησκείας, ηλικίας, αναπηρίας ή σεξουαλικού προσανατολισμού καθώς και η διασφάλιση  ίδιων όρων εργασίας για άντρες και γυναίκες, είναι μια σύγχρονη πρόκληση.  «Δημοκρατία, ισότητα, αδελφοσύνη» δεν είναι τυχαία που ήταν τα τρία συστατικά στοιχεία  που εξέφρασαν το πνεύμα της μεγάλης Γαλλικής Δημοκρατικής Επανάστασης. Δημοκρατία χωρίς ισότητα, δεν μπορεί να νοηθεί γιατί είναι κάλπικη  και απόλυτα ευάλωτη.  Ισότητα όμως σημαίνει τερματισμό της κάθε λογής διάκρισης και δημιουργία  συνθηκών για ίσες ευκαιρίες.  Εγώ θα πρόσθετα ότι η πείρα του Συνδικαλιστικού κινήματος λέει ότι η αδελφοσύνη είναι η βασική προϋπόθεση της επίτευξης των άλλων δυο.

 

Είναι φανερό ότι ο άκρατος φιλελευθερισμός, ο οποίος στοχεύει στην μετατροπή και της εργασίας, σε ένα συνηθισμένο εμπόρευμα το οποίο να υπόκειται στον  ανελέητο ανταγωνισμό του παζαριού,  «απελευθερωμένη» από τα «βαρίδια» της συλλογικής σύμβασης και της εργατικής νομοθεσίας, όχι μόνο δεν συνάδει, αλλά συγκρούεται κάθετα με κάθε έννοια εκδημοκρατισμού στην σχέση εργασίας και κεφαλαίου.

 

 

Εμείς δεν έχουμε καμιά ψευδαίσθηση γι’ αυτό.  Δεν μας ξεγελούν τα πολυτελή περιτυλίγματα μέσα στα οποία κάποιοι προσπαθούν να ντύσουν σκληρές και άδικες πολιτικές που οδηγούν τελικά στην εργασιακή δικτατορία.

 

 

Έγνοια μας ως προοδευτικό Συνδικαλιστικό Κίνημα είναι να αξιοποιήσουμε όλα τα περιθώρια και δυνατότητες για τον όσο το δυνατό μεγαλύτερο και βαθύτερο εκδημοκρατισμό της παραγωγικής διαδικασίας μέσω της σύναψης συλλογικών συμβάσεων και της αναβαθμισμένης συμμετοχής των εργαζομένων τόσο στην παραγωγική διαδικασία όσο όμως  και στα αποτελέσματα της.

 

 

Θα συνεχίσουμε τον αγώνα μας για συνθήκες  όπου όλοι οι άνθρωποι να έχουν αξιοπρεπή εργασία, ο παραγόμενος πλούτος να κατανέμεται δίκαια και η εργασία των ανθρώπων να είναι δημιουργική συμμετοχή στην κοινωνική πρόοδο και όχι αγγαρεία με την έννοια της μεσαιωνικής οφειλής  προς τους τότε γαιοκτήμονες .

 

 

Η πραγματοποίηση αυτού του συνεδρίου μας έδωσε την δυνατότητα να προβάλουμε μια πτυχή του αγώνα των εργαζομένων η οποία δεν αφορά μόνο οικονομικά δικαιώματα και όρους εργοδότησης αλλά αφορά κύρια σχέσεις, αξιοπρέπεια, ποιότητα ζωής.

 

 

Είναι ευκαιρία να υπενθυμίζουμε ξανά και εμβαθύνουμε με περισσότερη προσήλωση στο γνωστό διαχρονικό και υπέροχο σύνθημα των εργατριών της Νέας Υόρκης στην επική τους εξέγερση που επεκράτησε να γιορτάζεται ως 8η του Μάρτη μέρα της γυναίκας.

 

 

Ψωμί και τριαντάφυλλα.

 

.
FaceBook  Twitter  

ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΣΗ ΠΕΟ 2019

Τελευταία Νέα

You are here:   ΑρχικήΟΜΙΛΙΕΣ - ΑΡΘΡΑΕΙΣΗΓΗΣΗ ΠΑΜΠΗ ΚΥΡΙΤΣΗ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ
ΠΕΟ ΜΕΝΟΥ